Radio Darmstadt, jedna z siedmiu niekomercyjnych stacji lokalnych w Hesji, zakończy nadawanie w paśmie UKF 30 czerwca 2026 roku. Decyzja ta oznacza koniec ponad trzydziestoletniej obecności stacji na częstotliwości 103,4 MHz i jednocześnie kolejny symboliczny krok w wygaszaniu lokalnego radia analogowego w Niemczech.
Stacja nie znika jednak z eteru – zmienia jedynie technologię dystrybucji sygnału. Od lipca 2026 roku program będzie dostępny wyłącznie cyfrowo w standardzie DAB+ oraz poprzez transmisję internetową.
Koniec epoki UKF: decyzja narzucona z góry
Radio Darmstadt działa jako niekomercyjny nadawca tworzony przez około 200 wolontariuszy. Od lat jego sygnał na UKF emitowany jest z 12-piętrowego wieżowca, współdzielonego z innymi stacjami regionalnymi. Częstotliwość 103,4 MHz była silnie utożsamiana ze stacją – do tego stopnia, że została nawet usunięta z logo.
Jak podkreśla zarząd, decyzja o wyłączeniu UKF nie była inicjatywą redakcji. „Decyzja nie została podjęta przez nas, lecz przez Heski Urząd ds. Mediów – i opiera się przede wszystkim na względach finansowych” – wyjaśnia Petra Schlesinger z zarządu stacji.
Regulator w Hesji finansuje działalność niekomercyjnych stacji radiowych. W obliczu napiętej sytuacji budżetowej zaproponowano im wybór: kontynuację nadawania w UKF lub przejście na DAB+. Jak wynika z informacji cytowanych przez portal RADIOSZENE.de, także Heski Trybunał Obrachunkowy krytycznie ocenił model podwójnego finansowania.
DAB+ jako jedyna droga
Radio Darmstadt zdecydowało się na pełne przejście do DAB+. Argumentacja jest przede wszystkim techniczna i ekonomiczna. Jak podkreśla Schlesinger: „ten standard jest teraz znacznie bardziej wydajny i oferuje znacznie szerszy zasięg”.
Zmiana oznacza radykalne zwiększenie obszaru pokrycia. Dotychczas stacja nadawała w UKF wyłącznie z jednego punktu w Darmstadt, z mocą 320 W. W systemie DAB+ sygnał emitowany jest z pięciu lokalizacji, obejmując całą południową Hesję, a także duże miasta takie jak Frankfurt nad Menem czy Moguncja w sąsiedniej Nadrenii-Palatynacie. Łączna moc emisji wynosi 25 kW.
Jednocześnie przedstawiciele stacji nie ukrywają emocjonalnego wymiaru decyzji. „Pomimo wszystkich słusznych i zrozumiałych argumentów technicznych, wyłączenie częstotliwości UKF jest dla nas oczywiście również kwestią emocjonalną” – powiedziała Schlesinger w rozmowie z RADIOSZENE.de.
Decyzja administracyjna i szerszy kontekst finansowy
Formalną podstawą wygaszenia emisji UKF była decyzja Komisji ds. Mediów w Hesji, zwanej „Zgromadzeniem”. 15 grudnia 2025 roku upoważniła ona dyrektora prof. dr. Murada Erdemira do rozwiązania umowy dotyczącej eksploatacji sieci nadajników UKF.
Umowa z 6 września 2021 roku oraz jej aneks z 16 stycznia 2024 roku mają zostać zakończone w możliwie najwcześniejszym terminie – właśnie 30 czerwca 2026 roku.
W tle tej decyzji znajduje się jednak szerszy problem strukturalny finansowania mediów lokalnych w Niemczech. Urzędy ds. mediów finansowane są z opłaty audiowizualnej, z której około 1,9% trafia do instytucji regulacyjnych na poziomie krajów związkowych.
Jak wskazuje Radio Darmstadt, system ten nie podlega regularnej ocenie potrzeb przez KEF – Komisję ds. Ustalania Potrzeb Finansowych Nadawców Publicznych. Może to prowadzić zarówno do niedofinansowania, jak i nadmiaru środków w niektórych obszarach.
W Hesji funkcjonuje dodatkowo mechanizm tzw. zaliczki, który oznacza konieczność zwrotu części środków – w tym przypadku około 40% budżetu urzędu.
Lokalna radiofonia pod presją
Przedstawiciele Radio Darmstadt zwracają uwagę, że ograniczenia finansowe nie są jedynym problemem, lecz elementem szerszego trendu. Wraz z reformą Międzykrajowej Umowy Medialnej w 2020 roku zakres obowiązków urzędów ds. mediów został rozszerzony, bez proporcjonalnego zwiększenia finansowania.
W efekcie, jak podkreślają, „istniejące źródła finansowania są coraz bardziej obciążone”.
Jednocześnie formalnie finansowanie niekomercyjnych stacji lokalnych pozostaje w Hesji zagwarantowane ustawowo. Problemem staje się jednak nie sam fakt wsparcia, lecz jego realna skala i elastyczność w podejmowaniu decyzji infrastrukturalnych.
Radio bez UKF, ale nie bez słuchaczy
Choć wyłączenie UKF ma wymiar symboliczny, Radio Darmstadt nie traci swojej dostępności. Program pozostaje dostępny globalnie poprzez transmisję internetową na stronie radiodarmstadt.de. Uzupełnieniem oferty są podcasty i własna biblioteka multimedialna, pozwalająca słuchać audycji niezależnie od ramówki.
Stacja podkreśla, że jej rola jako lokalnego medium obywatelskiego pozostaje kluczowa – zwłaszcza, że w regionach podobnych inicjatyw w ogóle nie ma.
Szersza debata: przyszłość finansowania mediów lokalnych
Sprawa Radio Darmstadt wykracza poza jedną stację i jedną częstotliwość. W praktyce staje się kolejnym przykładem napięcia między technologiczną transformacją radiofonii a ograniczeniami finansowymi instytucji publicznych.
Jak wskazują przedstawiciele stacji, obecny model wymaga otwartej dyskusji. Tylko stabilne i długoterminowe finansowanie – argumentują – może zapewnić nie tylko przetrwanie, ale także dalszy rozwój lokalnych mediów niekomercyjnych.
