Sejm krajowy Brandenburgii podczas swojej 32. sesji w dniu 22 kwietnia 2026 roku przyjął w drugim czytaniu większością głosów projekt ustawy zatwierdzającej nowy Traktat państwowy o mediach prywatnych w Berlinie i Brandenburgii. Traktat ten obowiązuje w dwóch krajach związkowych, dlatego – w odróżnieniu od polskiej ustawy o radiofonii i telewizji – ma charakter umowy międzylandowej i jest wdrażany w formie ustawy ratyfikacyjnej. Decyzja ta otwiera drogę do szerokiej reformy regionalnego ładu medialnego.
W centrum zmian znajduje się strategiczna transformacja technologiczna rynku radiowego – od dominującego UKF do cyfrowego standardu DAB+ – a także kompleksowa modernizacja ram regulacyjnych, obejmująca zwiększenie przejrzystości działania mediów oraz wzmocnienie systemu wsparcia dla lokalnego dziennikarstwa.
UKF schodzi ze sceny, DAB+ przejmuje kontrolę
Nowelizacja stanowi jednoznaczny sygnał polityczny: przyszłość naziemnego radia w Berlinie i Brandenburgii ma charakter cyfrowy. Zgodnie z §17 nowego porozumienia medialnego, celem jest długofalowe przejście z technologii analogowej UKF na cyfrowe nadawanie DAB+. Proces ten nie zakłada jednak natychmiastowego wyłączenia UKF – ustawodawca świadomie rezygnuje z twardej daty „switch-off”.
W praktyce oznacza to model transformacji sterowanej rynkowo, w którym to nadawcy decydują o ekonomicznym momencie opuszczenia UKF, przy jednoczesnym wsparciu instytucjonalnym ze strony Medienanstalt Berlin-Brandenburg (mabb). Regulator otrzymuje szerokie kompetencje do zarządzania procesem przejściowym, w tym możliwość powiązania przydziału częstotliwości analogowych z obowiązkiem równoległej emisji cyfrowej (simulcast).
Kluczowym narzędziem staje się także zasada, zgodnie z którą wygasające zasoby UKF nie będą ponownie przydzielane. Ma to w sposób kontrolowany ograniczać przestrzeń w paśmie UKF i przyspieszać migrację do DAB+.
Regulowana transformacja rynku radiowego
Nowe przepisy kładą nacisk na zachowanie równowagi między innowacją a ochroną rynku. Choć UKF pozostaje wciąż dominującym medium dystrybucji, jego rola została wyraźnie zdefiniowana jako przejściowa. W tym kontekście mabb ma działać jako moderator transformacji, dbając o proporcjonalność ingerencji oraz interesy ekonomiczne nadawców.
W praktyce oznacza to, że każde ograniczenie UKF musi być uzasadnione równoważnym pokryciem w DAB+, co ma zapewnić ciągłość dostępu do treści radiowych, szczególnie w regionach wiejskich.
Większa przejrzystość i nowe obowiązki regulacyjne
Reforma wykracza jednak daleko poza kwestie technologiczne. Jednym z jej filarów jest znaczące rozszerzenie obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych mabb. Celem jest zwiększenie transparentności działania regulatora oraz wzmocnienie zaufania publicznego do systemu nadzoru medialnego.
Jednocześnie zmienia się model finansowania i funkcjonowania instytucji, co ma ustabilizować jej budżet w średnim terminie. Wprowadzane są również nowe mechanizmy kontroli oraz obowiązki raportowe, które – jak wskazują krytycy – mogą prowadzić do wzrostu biurokracji.
Lokalny rynek medialny i nowe mechanizmy wsparcia
Istotnym elementem reformy jest przebudowa systemu wsparcia dla lokalnego dziennikarstwa. Nowe instrumenty finansowe mają umożliwić długoterminowe wspieranie redakcji działających w regionach o niedostatecznej podaży informacji lokalnych. W założeniu ma to przeciwdziałać deficytowi pluralizmu informacyjnego poza dużymi ośrodkami miejskimi.
Napięcia wokół modelu zarządzania mabb
Choć reforma została przyjęta politycznie, jej szczegółowe rozwiązania budzą spory w środowisku eksperckim i instytucjonalnym. W trakcie wysłuchania w parlamencie dyrektor mabb Eva Flecken podkreślała rosnącą złożoność nadzoru medialnego, wskazując m.in. na wpływ platform cyfrowych, influencer marketingu oraz wyzwań związanych z ochroną dzieci i młodzieży.
Z kolei przedstawiciele organów doradczych zwracają uwagę na ryzyko nadmiernego obciążenia administracyjnego oraz potencjalne napięcia w modelu governance instytucji. Krytyka dotyczy m.in. zmian w strukturze medialnej rady nadzorczej oraz wzmocnienia roli Berlina kosztem Brandenburgii, co – według części ekspertów – może zaburzyć dotychczasową równowagę federalną.
Digitalizacja jako oś przyszłego rynku radiowego
Pomimo kontrowersji, kierunek reformy jest jednoznaczny: Berlin i Brandenburgia przyspieszają cyfryzację radia naziemnego. DAB+ staje się strategicznym standardem przyszłości, podczas gdy UKF zostaje stopniowo wypychane z rynku poprzez mechanizmy regulacyjne i ekonomiczne.
Nowy traktat państwowy tworzy tym samym ramy dla wieloletniej transformacji, w której technologia, regulacja i polityka medialna splatają się w jeden spójny proces modernizacyjny.
