Czeski nadawca publiczny „Český rozhlas” redefiniuje swoją rolę w systemie bezpieczeństwa państwa. Zaprezentowane 28 kwietnia przez dyrektora ds. technologii i administracji, inż. Karla Zýkę, plany rozwoju sieci DAB+ pokazują, że radio w Czechach nie jest już wyłącznie medium informacyjnym, lecz staje się elementem infrastruktury krytycznej – choć formalnie wciąż do niej nie należy.
Cyfrowa rozbudowa z myślą o realnych problemach odbioru
Strategia Czeskiego Radia zakłada budowę 12 nowych nadajników DAB+ rozmieszczonych na terenie całego kraju. Priorytetem nie jest jednak dalsze zwiększanie zasięgu nominalnego, lecz poprawa jakości odbioru – szczególnie wewnątrz budynków i w trudnych warunkach terenowych.
Dziś sygnał cyfrowy Czeskiego Radia dociera za pomocą 51 nadajników do 96,7 proc. populacji na zewnątrz i 76,2 proc. wewnątrz budynków. Po rozbudowie do 63 obiektów wartości te wzrosną odpowiednio do 97,2 proc. i 77,2 proc. Choć skala wzrostu wydaje się umiarkowana, jej znaczenie jest strategiczne – dotyczy bowiem najbardziej problematycznych obszarów pokrycia.
Nowe nadajniki będą pracować z relatywnie niską mocą ERP (100–500 W), co wpisuje się w model zagęszczania sieci zamiast budowy pojedynczych, wysokiej mocy obiektów.
ASA – radio jako system alarmowy nowej generacji
Równolegle z rozbudową infrastruktury Czechy przygotowują się do wdrożenia jednego z najbardziej zaawansowanych systemów ostrzegania ludności w Europie. Wspólnie z Czeskimi Radiokomunikacjami nadawca przetestuje latem system ASA (Automatic Safety Alert) w standardzie DAB+.
To rozwiązanie ma potencjał, by zasadniczo zmienić sposób komunikacji w sytuacjach kryzysowych. ASA umożliwia bowiem przesyłanie komunikatów alarmowych bezpośrednio do odbiorników radiowych – nawet wtedy, gdy są one w trybie czuwania. Urządzenia automatycznie się aktywują, emitują sygnał ostrzegawczy i wyświetlają treść komunikatu.
Kluczową cechą systemu jest precyzyjne targetowanie geograficzne. ASA wykorzystuje strukturę bloków o powierzchni około jednego kilometra kwadratowego, które mogą być łączone w większe obszary. Dzięki temu możliwe jest kierowanie komunikatów wyłącznie do mieszkańców konkretnych stref – na przykład w przypadku awarii chemicznej czy lokalnego skażenia.
Radio w kryzysie: doświadczenie i procedury
Rozbudowa DAB+ i testy ASA wpisują się w szerszą strategię przygotowania na sytuacje nadzwyczajne. Czeskie Radio od lat odgrywa kluczową rolę w momentach kryzysowych – od wydarzeń historycznych, takich jak inwazja wojsk Układu Warszawskiego, po współczesne katastrofy naturalne, pandemię COVID-19 czy niedawne ataki i kryzysy energetyczne.
Instytucja opracowała szczegółowe scenariusze dla 22 typów sytuacji kryzysowych – od powodzi i pożarów, przez cyberataki, aż po zagrożenia militarne. Procedury obejmują zarówno aspekty redakcyjne, jak i techniczne: gotowe instrukcje nadawcze, listy kontaktów, zaplecze sprzętowe oraz szkolenia dziennikarzy, w tym z zakresu pierwszej pomocy.
Szczególny nacisk położono na ciągłość nadawania. Radio deklaruje zdolność utrzymania emisji nawet w przypadku awarii infrastruktury, ataku na obiekty nadawcze czy niedostępności głównej siedziby przy Vinohradská 12. W tym celu rozwijane są alternatywne studia, mobilne jednostki nadawcze oraz niezależne źródła zasilania, w tym generatory diesla.
Radio jako filar bezpieczeństwa
Choć Czechy inwestują w DAB+, sieć FM pozostaje fundamentem dystrybucji sygnału – szczególnie w kontekście komunikacji kryzysowej. Jej zalety to szeroki zasięg, dobra penetracja wewnątrz budynków oraz możliwość długotrwałego odbioru na urządzeniach bateryjnych.
Wszystkie te działania prowadzą do jednego wniosku: radio – często postrzegane jako medium tradycyjne – przechodzi transformację w kierunku technologicznie zaawansowanego narzędzia zarządzania kryzysowego.
