Szwedzki rynek radiowy wchodzi w nową fazę transformacji technologicznej. Grupa Viaplay zapowiada znaczącą rozbudowę infrastruktury nadawczej w standardzie DAB+, co ma przełożyć się na wyraźne zwiększenie dostępności cyfrowego radia oraz poszerzenie oferty programowej dla milionów słuchaczy.
Ekspansja DAB+ obejmie 70 proc. populacji
„Więcej stacji radiowych dla milionów Szwedów” – tym hasłem Viaplay Group komunikuje ambitny plan inwestycyjny. Rozbudowa sieci do 25 lokalizacji umożliwi objęcie zasięgiem około 70 procent populacji kraju. W ofercie Viaplay znajduje się 12 stacji m.in. RIX FM, STAR FM, Bandit Rock, Lugna Favoriter czy Power Hit Radio – kanały profilowane pod konkretne grupy odbiorców i gusta muzyczne.
Dotychczas cyfrowe radio Viaplay było dostępne w największych ośrodkach miejskich, takich jak Sztokholm, Göteborg, Malmö, Uppsala i Gävle. Nowa faza inwestycji znacząco rozszerza ten zasięg, obejmując także średnie i mniejsze miasta, w tym Norrköping, Linköping, Örebro czy Helsingborg.
Rozwój DAB+ pozwala jednocześnie na zwiększenie liczby dostępnych stacji nawet do 40 na poziomie ogólnokrajowym.
Cyfryzacja jako warunek przetrwania radia komercyjnego
Dla nadawców komercyjnych transformacja cyfrowa nie jest już opcją, lecz koniecznością. Jak podkreśla Christer Modig, dyrektor operacyjny Viaplay Group Radio, dalszy rozwój rynku wymaga zaangażowania całej branży.
Na tle Europy Szwecja pozostaje w tyle. W Wielkiej Brytanii około 75 procent słuchaczy korzysta z radia cyfrowego, a Norwegia całkowicie wyłączyła już emisję ogólnokrajową w paśmie UKF. Zdaniem przedstawicieli branży, brak zdecydowanych działań może zagrozić konkurencyjności radia wobec platform streamingowych i podcastów.
Spór o regulacje i koszty
Kluczowym elementem debaty były ramy regulacyjne. Szwedzki Urząd ds. Mediów i Radia (MPRT) analizował zarówno rozwój rynku cyfrowego w Europie, jak i potrzebę zmian legislacyjnych w kraju. W centrum uwagi znalazły się warunki funkcjonowania nadawców komercyjnych, w tym system opłat koncesyjnych.
Po wyłączeniu komercyjnej sieci DVB-T2 w Szwecji radio komercyjne jest jedynym segmentem mediów, który ponosi bezpośrednie opłaty za działalność nadawczą, co – jak wskazują nadawcy – ogranicza możliwości inwestycyjne. Opłaty te stanowiły około 20 procent ich obrotów.
Zarówno Viaplay, jak i Bauer Media postulowali obniżenie kosztów oraz większą przewidywalność regulacyjną. Uwolnione środki mogłyby zostać przeznaczone na rozwój treści oraz infrastruktury cyfrowej, w tym dalszą ekspansję DAB+.
DAB+ kontra FM i radio internetowe
W ocenie nadawców technologia DAB+ pozostaje jedyną realną alternatywą dla tradycyjnego UKF. Pasmo analogowe nie oferuje wystarczającej przepustowości, by rozwijać ofertę programową, natomiast dystrybucja IP – mimo dynamicznego wzrostu – wciąż boryka się z problemami stabilności, szczególnie w ruchu, np. w pociągach.
Dodatkowo radio internetowe uzależnia nadawców od globalnych platform technologicznych, które konkurują o uwagę użytkowników i przychody reklamowe. DAB+ daje natomiast możliwość niezależnej dystrybucji naziemnej.
2026 rokiem przełomu?
Zarówno Viaplay, jak i Bauer Media wskazują, że rok 2026 powinien być punktem zwrotnym dla cyfryzacji radia w Szwecji. Obecne licencje na nadawanie – zarówno analogowe, jak i cyfrowe – wygasają 31 lipca 2026 roku, a nowe mają obowiązywać przez osiem lat.
Rząd zaproponował reformę systemu koncesyjnego, w tym wprowadzenie nowych, niższych opłat opartych na wartości rynku reklamowego. Jednocześnie przewidziano wspólne regulacje dla radia analogowego i cyfrowego, co ma uprościć system i poprawić warunki działania nadawców.
Rynek pod presją zmian
Transformacja technologiczna odbywa się w trudnym otoczeniu rynkowym. Słuchalność radia w Szwecji systematycznie spada – w 2024 roku dzienny czas słuchania wyniósł 73 minuty, wobec 105 minut w 2018 roku. Szczególnie widoczny jest odpływ młodszych odbiorców, którzy coraz częściej wybierają podcasty i serwisy streamingowe.
Dzienny zasięg radia spadł do 61 procent, a udział radia komercyjnego zmniejszył się do 26,6 procent. Jednocześnie słuchalność DAB+ pozostaje marginalna – w 2022 roku wynosiła zaledwie 0,9 procent.
Przyszłość: więcej treści, mniej barier
Pomimo wyzwań branża widzi w cyfryzacji szansę na odbudowę pozycji radia. Warunkiem jest jednak stworzenie stabilnych i sprzyjających inwestycjom warunków regulacyjnych oraz konsekwentna rozbudowa infrastruktury.
Viaplay jasno sygnalizuje, że odkładanie inwestycji w DAB+ po 2026 roku może być spóźnione. W ocenie nadawców tylko szybkie i skoordynowane działania pozwolą wykorzystać potencjał technologii cyfrowej i zatrzymać odpływ słuchaczy do konkurencyjnych formatów audio.
Szwecja stoi więc przed strategicznym wyborem: albo przyspieszy cyfrową transformację radia, albo ryzykuje jego dalszą marginalizację w dynamicznie zmieniającym się ekosystemie mediów.
