Szwedzki rynek radia cyfrowego wkracza w kolejny ośmioletni okres koncesyjny. Choć zainteresowanie nadawców technologią DAB+ pozostaje wysokie, najnowsze rozstrzygnięcie regulatora medialnego Mediemyndigheten przyniosło zaskakujący efekt – od sierpnia 2026 roku oferta komercyjnego radia cyfrowego będzie uboższa o sześć programów. Jednocześnie operatorzy otrzymali zobowiązanie do dalszej rozbudowy zasięgu sieci, co oznacza wyższe koszty dystrybucji i może tłumaczyć ostrożniejsze podejście części nadawców.
10 czerwca 2026 roku Mediemyndigheten ogłosiło wyniki konkursu na koncesje DAB+ obowiązujące od 1 sierpnia 2026 roku do 31 lipca 2034 roku. W dwóch ogólnokrajowych multipleksach udostępniono 30 miejsc programowych, jednak o ich przyznanie ubiegały się jedynie 24 stacje. Oznacza to, że wszyscy wnioskodawcy spełniający wymogi formalne, techniczne i finansowe otrzymali koncesje.
Szwedzki model koncesyjny
Szwecja stosuje system znacząco różniący się od rozwiązań znanych między innymi z Polski. Mediemyndigheten przeprowadza kompleksowe postępowania koncesyjne dla ogólnokrajowych i regionalnych sieci FM oraz dla ogólnokrajowych multipleksów DAB+ raz na osiem lat. Po upływie tego okresu nadawcy nie mają gwarancji przedłużenia prawa do nadawania i muszą ponownie ubiegać się o częstotliwości.
Przykładem może być konkurs na ogólnokrajowe sieci UKF. W grudniu 2025 r. koncesji nie odzyskała stacja NRJ, a miejsce otrzymało nowe Aftonbladet Radio. NRJ nie zniknie jednak z eteru – uzyskał koncesję na nadawanie w sieci regionalnej o zasięgu zbliżonym do dotychczasowej sieci ogólnokrajowej. Dla słuchaczy oznacza to przede wszystkim konieczność odnalezienia stacji na nowych częstotliwościach.
Tegoroczny konkurs dotyczący radia cyfrowego okazał się jednak znacznie mniej konkurencyjny. Dostępna pojemność multipleksów przewyższała liczbę zgłoszeń, dlatego regulator nie musiał dokonywać selekcji programów pod kątem różnorodności treści czy struktury własnościowej. W normalnych warunkach takie kryteria odgrywają kluczową rolę przy przydziale ograniczonych zasobów częstotliwościowych.
Viaplay pozostaje liderem
Największym beneficjentem rozstrzygnięcia została spółka Kilohertz AB, działająca pod marką Viaplay Group Radio. Nadawca otrzymał 12 koncesji, co pozwoli mu utrzymać wszystkie dotychczasowe kanały cyfrowe i uruchomić dodatkowy program ogólnokrajowy.
Mad Men Media AB uzyskało trzy koncesje. Po dwie przypadły spółkom Bauer Media Audio Filial, DB Media oraz NRJ Sweden. Pojedyncze koncesje otrzymały Aftonbladet Hierta Aktiebolag, Prodraft i Skärgårdsradion.
Decyzja regulatora oznacza utrzymanie dominującej pozycji Viaplay Group Radio na rynku komercyjnego DAB+ w Szwecji.
„Jesteśmy bardzo zadowoleni z okazanego nam zaufania, pozwalającego na dalszy rozwój radia cyfrowego w Szwecji. Nowe koncesje zapewniają nam długoterminowe warunki do inwestowania, rozwoju oraz oferowania zarówno słuchaczom, jak i reklamodawcom treści o szerszym zakresie i lepiej dopasowanych do konkretnych grup docelowych. Jednocześnie umacnia to naszą pozycję wiodącego komercyjnego nadawcy radiowego w Szwecji,” podkreśla Christer Modig, dyrektor generalny Viaplay Group Radio.
DAB+ wychodzi poza największe miasta
Przez wiele lat komercyjny DAB+ w Szwecji był dostępny przede wszystkim w trzech największych aglomeracjach: Sztokholmie, Göteborgu i Malmö. Sytuacja zaczęła się zmieniać wraz z rozbudową sieci przez Viaplay Group.
Obecnie komercyjny multipleks Viaplay dociera już do 24 dodatkowych lokalizacji, w tym do Uppsali, Västerås, Örebro, Gävle, Linköping, Norrköping, Jönköping, Borås, Helsingborga, Halmstad i Kristianstad. Do 30 września 2028 roku sieci DAB+ mają zapewniać zasięg co najmniej 65 proc. populacji Szwecji. Według danych operatora wymagany w koncesji na 2028 rok poziom pokrycia został osiągnięty przed terminem.
Rozwojowi radia cyfrowego sprzyja również rosnąca liczba samochodów wyposażonych w odbiorniki DAB+. Po szwedzkich drogach jeździ już ponad 1,5 mln takich pojazdów, co zwiększa potencjalne grono słuchaczy korzystających z cyfrowej radiofonii.
Bauer ogranicza ofertę
Paradoksalnie, mimo rozwoju infrastruktury i stabilnych warunków regulacyjnych, oferta programowa komercyjnego DAB+ zostanie zmniejszona. Bauer Media Audio Filial zdecydowała się nie kontynuować emisji pięciu wyspecjalizowanych kanałów. Pozostali nadawcy – DB Media AB, NRJ Sweden AB i Skärgårdsradion AB – utrzymają swoje dotychczasowe portfolio programowe.
Zmiany obejmą również segment muzyki country. Stacja Go Country była dotychczas nadawana w ramach koncesji należącej do Viaplay Group. Nadawca zrezygnował z własnego projektu o podobnym profilu muzycznym.
Aftonbladet wchodzi do radia
Jednym z najbardziej interesujących rezultatów konkursu jest wejście do radia cyfrowego wydawnictwa Schibsted. Należące do koncernu Aftonbladet Radio otrzymało koncesję i przygotowuje uruchomienie nowego programu. W ostatnich latach wydawcy gazet coraz częściej inwestują w podcasty, treści audio na żądanie i własne projekty radiowe, poszukując nowych źródeł przychodów oraz sposobów dotarcia do odbiorców.
Publiczny nadawca pozostaje ostrożny
W przeciwieństwie do sektora komercyjnego, publiczny nadawca Sveriges Radio nadal utrzymuje ograniczoną obecność w DAB+. Sieć nadajników obejmuje obecnie jedynie cztery regiony: Sztokholm, Norrbotten, Göteborg i Malmö.
Brak ogólnokrajowej sieci publicznego DAB+ pokazuje, że mimo wieloletniej obecności technologii w Szwecji, kraj nie zdecydował się jeszcze na pełną cyfryzację radia na wzór Norwegii, która wyłączyła ogólnokrajowe nadajniki FM już w 2017 roku.
Koncesje w kilka miesięcy
Na uwagę zasługuje również tempo całego procesu. Mediemyndigheten ogłosiło konkurs 21 listopada 2025 roku, zaledwie sześć dni po wejściu w życie znowelizowanej ustawy medialnej. Wnioski dotyczące sieci ogólnokrajowych można było składać do 12 grudnia, natomiast w przypadku sieci regionalnych i DAB+ termin upłynął 6 marca 2026 roku. Wyniki ogłoszono 10 czerwca, a nadawcy mają jedynie do 1 sierpnia na podpisanie umów z operatorami multipleksów oraz rozpoczęcie emisji.
Z perspektywy polskiego rynku procedura może wydawać się wręcz egzotyczna. W Polsce nadawcy zazwyczaj składają wnioski o przedłużenie koncesji ponad rok przed upływem ich ważności. Szwedzki model zakłada natomiast szybkie i sprawne przeprowadzenie całego procesu, przy zachowaniu wysokich wymagań finansowych i technicznych wobec uczestników rynku.
Nowy okres koncesyjny pokaże, czy rozwój zasięgu DAB+ przełoży się na wzrost słuchalności i przychodów. Dotychczasowe decyzje nadawców sugerują jednak, że nawet w jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie krajów Europy radio cyfrowe pozostaje przedsięwzięciem wymagającym ostrożnego bilansowania kosztów i potencjalnych korzyści.
