Estonia, często postrzegana jako jedno z najbardziej zaawansowanych cyfrowo państw Europy, wykonuje kolejny krok w stronę pełnej transformacji mediów audio. Ogólnokrajowa stacja Kuku Raadio rozpoczęła wyłączanie części swoich nadajników UKF na obszarach o niższej gęstości zaludnienia. Dla słuchaczy w rejonach takich jak Haapsalu, Narwa, Orissaare, Rakvere, Võru czy Valga oznacza to jedno: po 15 stycznia dalszy odbiór programu jest możliwy wyłącznie za pośrednictwem technologii cyfrowych.
Decyzja ta, choć lokalnie odczuwalna, wpisuje się w szerszy europejski trend odchodzenia od analogowego nadawania. Priit Vare, dyrektor odpowiedzialny za stacje radiowe w grupie Duo Media, tłumaczy wyłączenia wiekiem technologii UKF. Jak podkreśla, radio FM pozostaje dziś jedną z ostatnich analogowych platform, podczas gdy telewizja i telekomunikacja już dawno przeszły na standardy cyfrowe.
Kuku Raadio pozostaje dostępne poprzez aplikacje mobilne, na smart-telewizorach oraz za pośrednictwem strony internetowej. Kluczowym filarem nowej strategii jest jednak DAB+, czyli cyfrowe radio naziemne. Estonia należy tu do europejskich „nowicjuszy”: regulator rynku TTJA ogłosił pierwszą aukcję częstotliwości w paśmie VHF III dopiero w styczniu 2025 roku, a oficjalny start DAB+ nastąpił 1 września 2025 roku. Tym bardziej zaskakuje krótki okres simulcastu i szybkie wyłączanie pierwszych nadajników UKF.
Jednym z głównych argumentów za przyspieszeniem cyfryzacji jest całkowite wyczerpanie zasobów częstotliwości UKF. W Estonii – podobnie jak w wielu krajach Europy – pasmo UKF jest w pełni zajęte. Oznacza to brak możliwości poprawy zasięgu istniejących stacji czy uruchamiania nowych programów. DAB+ rozwiązuje ten problem, umożliwiając emisję wielu programów w jednym multipleksie i bardziej efektywne wykorzystanie widma.
Nadawca zwraca również uwagę na aspekt środowiskowy. Technologia DAB+ zużywa mniej energii niż UKF – zarówno po stronie nadawczej, jak i odbiorczej. Nowe odbiorniki cyfrowe podlegają unijnym normom efektywności energetycznej, co dodatkowo wzmacnia argument ekologiczny.
Na razie nie ma w Estonii planów całkowitego wyłączenia sieci UKF. Problemem pozostaje niska penetracja odbiorników DAB+ w gospodarstwach domowych. W praktyce przejście na radio cyfrowe często wymaga zakupu nowego urządzenia, choć ceny zaczynają się już od około 30 euro. Co istotne, nie wszystkie stacje komercyjne, a także programy publicznego nadawcy ERR, były początkowo dostępne w DAB+. Start technologii miał charakter prywatny i dobrowolny. Z czasem jednak także Estoński Nadawca Publiczny dołączył do platformy, uruchamiając w pierwszym etapie cztery programy radiowe. Operatorzy zachęcają kolejne stacje do przyłączenia się do cyfrowej infrastruktury. Zasięg poszczególnych sieci różni się, jednak multipleks R1, w którym nadaje Kuku Raadio, obejmuje większość terytorium Estonii i ponad 80 procent populacji. W kolejnych latach spodziewana jest dalsza rozbudowa.
Estoński przykład nie jest odosobniony. Norwegia już w 2017 roku wyłączyła większość nadajników FM, pozostawiając pasmo jedynie dla lokalnych rozgłośni. W Szwajcarii publiczny nadawca zakończył emisję UKF pod koniec 2024 roku, choć nie wyklucza powrotu do tej technologii po 2027 roku. W Niemczech wiele stacji publicznych i prywatnych dobrowolnie zrezygnowało z FM, a jedynym regionem z wyznaczonym terminem wyłączenia jest Szlezwik-Holsztyn. W niemal wszystkich tych przypadkach kluczowe są koszty utrzymania infrastruktury oraz brak wolnych częstotliwości FM.
Kuku Raadio
Kuku Raadio to ogólnokrajowa stacja radiowa założona w 1992 roku, uznawana za najstarsze nieprzerwanie działające prywatne radio w Estonii. Charakter programu oddaje hasło „Radio dla myślącego człowieka” – ramówka opiera się przede wszystkim na audycjach publicystycznych, programach dyskusyjnych oraz rozbudowanym serwisie informacyjnym, co od lat pozycjonuje stację jako medium skierowane do wymagającego, opiniotwórczego odbiorcy.
