W dniu poprzedzającym Światowy Dzień Radia brytyjski rząd ogłosił szeroko zakrojony przegląd sektora radiowego. To nie jest wyłącznie techniczna korekta kursu. To próba strategicznego zdefiniowania przyszłości medium, które w Zjednoczonym Królestwie wciąż pozostaje najbardziej zaufanym źródłem informacji – w czasie, gdy niemal trzy czwarte słuchania odbywa się już w środowisku cyfrowym.
Radio w erze platform: 75 proc. słuchania już poza UKF (FM)
Z najnowszych danych RAJAR, opublikowanych 5 lutego 2026 r., wynika, że 74,6 proc. całkowitego słuchania radia w Wielkiej Brytanii odbywa się za pośrednictwem platform cyfrowych – DAB, streamingu online, inteligentnych głośników czy systemów w samochodach podłączonych do sieci. Tradycyjne pasma fale długie, średnie i UKF, choć wciąż obecne, przestają być dominującym kanałem dystrybucji.
Jednocześnie radio pozostaje medium masowym: ponad 85 proc. dorosłych Brytyjczyków włącza je co tydzień. To wynik, którego mogłaby pozazdrościć większość platform społecznościowych i serwisów informacyjnych. Radio dostarcza zarówno wiadomości krajowych i międzynarodowych, jak i kluczowych informacji lokalnych. Jest towarzyszem w drodze do pracy i często jedynym medium utrzymującym kontakt z osobami starszymi czy wykluczonymi cyfrowo.
Rząd uznał jednak, że stabilne wskaźniki zasięgu nie oznaczają stabilnej przyszłości.
Przegląd 2026: kontrolowana migracja z FM?
Nowy przegląd – prowadzony przez brytyjskie Ministerium für Kultur, Medien und Sport (DCMS) – ma odpowiedzieć na fundamentalne pytania dotyczące dystrybucji radia w latach 30. XXI wieku. W centrum uwagi znajdą się trzy kwestie:
- Czy należy zaplanować kontrolowane odejście od pasma UKF w latach 30. – a jeśli tak, w jakim horyzoncie czasowym?
- Jak potencjalne decyzje dotyczące przyszłości naziemnej telewizji cyfrowej (DVB-T2) wpłyną na dystrybucję usług radiowych?
- Jaką rolę odegrają nowe technologie, w tym sztuczna inteligencja, oraz jakie szanse i ryzyka niosą dla branży?
To nie pierwsza taka debata. W 2021 r. wcześniejszy przegląd „Radio and Audio Review” rekomendował utrzymanie UKF co najmniej do 2030 r., z zastrzeżeniem ponownej oceny sytuacji w 2026 r. – i właśnie ten moment nadszedł. Co istotne, branża w dużej mierze popiera ponowną analizę scenariuszy.
Minister ds. mediów Ian Murray nie pozostawia wątpliwości co do skali wyzwań: w czasie „rewolucji medialnej” radio wciąż pełni funkcję społeczną i informacyjną, ale jego produkcja i konsumpcja będą coraz silniej kształtowane przez narzędzia AI oraz cyfrowe modele dystrybucji.
AI w radiu: personalizacja czy automatyzacja?
Tegoroczny Światowy Dzień Radia odbywa się pod hasłem „Radio i AI”. To symboliczny kontekst dla rządowego przeglądu. Sztuczna inteligencja już dziś wspiera redakcje w zakresie transkrypcji, analizy danych, rekomendacji treści czy fact-checkingu. W perspektywie kilku lat może umożliwić jeszcze głębszą personalizację strumieni audio – dynamiczne dopasowanie treści do preferencji użytkownika, lokalizacji czy pory dnia.
Z drugiej strony AI rodzi pytania o transparentność, odpowiedzialność redakcyjną oraz wpływ automatyzacji na zatrudnienie w sektorze.
Jonathan Wall, dyrektor BBC Sounds, podkreśla, że zarówno nadawca publiczny, jak i radio komercyjne mają wspólny cel: zabezpieczenie przyszłości medium dla słuchaczy. Przegląd ma zakończyć się jesienią 2026 r., a jego raport wpłynie nie tylko na politykę medialną rządu, lecz także na końcowy etap trwającego przeglądu Karty BBC.
Milion funtów dla radia społecznego
Równolegle do debaty strategicznej państwo wzmacnia segment lokalny. Ofcom – brytyjski regulator rynku łączności i mediów, odpowiednik polskiej KRRiT i UKE w jednym – ogłosił wyniki rozdysponowania środków z Funduszu Radia Społecznego na rok finansowy 2025–2026. Dzięki znaczącemu zwiększeniu budżetu przez Department for Culture, Media and Sport (DCMS), czyli brytyjskie Ministerstwo Kultury, Mediów i Sportu – z pierwotnych 400 tys. funtów do ponad 1 mln funtów – wsparcie otrzymało 47 stacji spośród 115 wnioskodawców.
Łączna kwota przyznanych grantów wyniosła 1 004 321,60 funta. Najwyższa dotacja to 39 839 funtów, najniższa – 7 500 funtów. Średnia wartość wsparcia: 21 368,54 funta. Łączne zapotrzebowanie zgłoszone przez stacje przekraczało jednak 2,93 mln funtów, co pokazuje skalę niedoboru środków w sektorze.
Przewodniczący panelu funduszu, Mark Jones, zaznaczył, że preferowane były projekty wzmacniające długoterminową stabilność finansową – zwłaszcza stanowiska generujące przychody i mające szansę stać się samofinansujące po zakończeniu okresu grantowego. Finansowano zarówno inicjatywy w środowiskach wiejskich, jak i miejskich, a część środków przeznaczono na szkolenia nowej generacji wolontariuszy.
Minister Murray określił radio społeczne jako „serce setek lokalnych społeczności”, podkreślając jego rolę w integracji i informowaniu mieszkańców.
Twarde kryteria, jasne sygnały
Raport Ofcom zawiera również szczegółowe uwagi dla wnioskodawców – od kwestii formalnych (np. wymogu odpowiedniego okresu ważności licencji), przez precyzyjne kalkulacje kosztów wynagrodzeń, aż po konieczność realistycznego planowania stanowisk pracy.
Panel jednoznacznie odrzuca finansowanie kosztów czynszu, mediów, opłat za emisję w DAB czy wydatków kapitałowych. Niechętnie podchodzi także do wniosków obejmujących wiele stanowisk naraz oraz do projektów z niejasno zdefiniowanym zakresem obowiązków – szczególnie w przypadku funkcji „kierownika stacji”, łączących zarządzanie, programowanie i rozwój przychodów.
Wyraźny jest kierunek polityki: pieniądze publiczne mają służyć budowie trwałych modeli biznesowych, a nie bieżącemu „łataniu budżetu”.
Lata 30. zdecydują o kształcie rynku
Przegląd Radio Review 2026 ma zbadać scenariusze konsumpcji radia do lat 30. XXI wieku, przeanalizować ich wpływ na strategie dystrybucyjne i wypracować – najlepiej w drodze branżowego konsensusu – rekomendacje dla rządu do początku lat 40.
W praktyce oznacza to debatę o tym, czy Wielka Brytania pójdzie śladem Norwegii i zdecyduje się na wygaszenie UKF, czy też utrzyma model hybrydowy. Odpowiedź będzie miała konsekwencje dla nadawców komercyjnych, BBC, producentów sprzętu, operatorów sieci oraz – przede wszystkim – dla milionów słuchaczy.
